banner119

MOSTAR

Osmanlının Bosna-Hersek'te hüküm sürdüğü zamana bakıyorsunuz tam 539 yıl. Dile kolay, başka bir ülkenin topraklarını fethedip, bu diyarda 539 yıl hüküm sürmek . Osmanlı hep bir doğu medeniyeti olarak bilinir ama aslında bir Avrupa medeniyetidir. Avrupada 500 sene hüküm sürmüş kaç tane devlet vardır ?. Bu kadar uzun süre kalmasının en önemli sebebi de adaleti ve toprakları fethetmeden önce kalpleri fethetmelidir. Kalplerin fethi ile ilgili ayrıntıları yazımın sonuna doğru vereceğim.

İşin ilginç tarafı da, Boşnakların kendileri ile aynı ırktan olan !, fakat farklı bir Hristiyan mezhepte bulunan ırktaşlarının yaptığı zulüm karşısında, Boşnakların, Osmanlıyı bir kurtarıcı olarak karşılamaları. Bundan ilginci de Osmanlı bu diyarlardan çekildikten sonra, Türkçe bilmeyen, fakat bizlere bağlılıkları iliklerine kadar işlemiş bu Boşnak kardeşlerimizin, kendi vatanlarını, dillerini dahi terk edip, Türkiye'ye göç ederek bizlerle kader birliği etmesi. Demek ki geçen zaman bu kardeşliği nakış nakış öyle işlemiş ki, ne ırk farkı !, ne dil farkı !, hiç bir şey ayıramamış. Boşnaklar bizlerden daima vefa görürken, alıp onları bağrımıza basmışken, kendileri ile yakın ırktan gelen Sırplar Hırvatlar'sa, hep onlara zulmetmiş.

Bu yazımızda Boşnaklara, Hırvat zulmünün görüldüğü bir Bosna şehir olan Mostarı anlatacağız. Minik Mostar otogarına geldikten sonra karşıma ilk çıkan minik bir cami ve hala savaşın izlerini taşıyan evler oluyor. Bu satırları yazarken hala o anları hatırlar gibiyim, delik deşik olmuş duvarlara, yüzlerce mermi saplanmış, izleri hala duruyor. Atılan her mermi Boşnak kardeşlerimize değil sanki bize atılmış, her mermi izini gördükçe bunun acısını vücudumda hisseder gibi oluyorum.

Hüzünlü Mostar sokaklarında yürümeye devam ediyorum. Baktığınız her yerse sanki bana, “ben sizden bir parçayım “diyor adeta. Mostarı da, bizlerce çok bilindik bir şehir yapan köprüsü. Köprü 1557-1566 yıllarında Mimar Sinan’ın talebesi Bosnalı Mimar Hayrettin tarafından inşa edilmiş. Savaş sırasında Hırvatlar tarafından yıkılıyor, sonra Türkiye'nin katkılarıyla yeniden yapılıyor. Dikkat edin yıkan onlara yakın ırktan Hırvatlar, tamir eden hiç bir ırk bağı olmayan Türkler. Girintili çıkıntılı sokaklarıyla, camileri ve mezarlıklarıyla görülmeye değer bir Osmanlı şehri.

Mostar şehrini, Neretva Nehri ikiye ayırıyor ve birleştirici unsur Mostar köprüsü. Nehirin bir tarafında Boşnaklar yaşıyor, diğer tarafında Hırvatlar. Tarihi Mostar köprüsünün üstü gece gündüz dolu. Ara ara köprüden atlama şovu yapanlar var, fakat bu şovu görmek için bayağı beklemeniz gerekiyor çünkü şapka içinde bahşiş toplama faslı çok uzun sürüyor !. Atlayacak genç bir parti para topluyor, sonra köprünün üstüne çıkıp atlayacakmış gibi yapıp, ardından 2 ve 3 turları yapıyor. Sabrınız el verirse, bekleyin ve onlarca metreden bir insan köprüden nasıl aşağıya atlıyor görün. Hani bilirsiniz işi, arabası olmayan adama kız aileleri kız vermezler. Geçmiş zamanda bu tür talepler yokmuş ama rivayetlere göre Mostrada, bu köprünün üstünden aşağıya atlayıp cesaretini ispat etmeyen gençlere, kız vermezlermiş.

Köprünün kenarında bir pansiyona yerleşiyorum. Sevmiyorum şehirden uzakta lüks otelleri. Ben yaşamla , insanlarla, gittiğim toplumla iç içe olmalıyım, şehir yaşantılarını görmeliyim. Kaldığım pansiyoncuya soruyorum, “burada gidilecek başla neresi var ?”, “Tekke var” diyor, “uzak mı ?”, yok yakın taksiyle iki adımlık yer”. Madem yakınsa taksiyle gideyim, atlıyorum bir taksiye, "çek şoför abi tekkeye", fazlada uzak değilmiş, taksimetre fazla yazmaz, otobüslerde sürünmeyelim, zaman kaybetmeyelim.. Çıkıyoruz yola, git babam git, bir 8-10 km gidiyoruz. Taksiciye, “gelmedik mi?” diye soruyorum?, şoför biraz ilerideki tabelayı gösteriyor, Tekkeye 8 km var. Keşke diyorum toplu taşımayla gitseydim, şimdi taksimetre dünyanın parasını yazacak, kim bilir gittiğimiz yerde nasıl bir yer ? gittiğimize değecek mi ?. Fakat geldikten sonra söylediklerime pişman oluyorum ve diyorum ki, " iyi ki gelmişim" !.

Soğuk bir suyun kaynağında, dağların arasında bulunan Blagay Tekkesi, harika bir yer. Burası Alperlerin tekkesi. Yazın olanca sıcağına rağmen, dağın içinden buz gibi bir su çıkıyor. Hemen yanında tekke olarak kullanılan, 2 katlı ahşap bir ev yapılmış. Rivayete göre Osmanlı bu toprakları fethetmeden çok önce gelip, gelip, tekke kurup buralara yerleşmişler ve kalpleri fethetmişler. Zamanında dervişler kalırmış ve Bosna'nın manevi fatihlerinden Sarı Saltuğun olduğuna inanılan bir türbe var. Tabi 25 yakın yerde Sarı Saltuk adına türbeler var. Bu Alpereni Balkan halkları o kadar sevmiş ki !, her yerde türbesini yapmış, hangisi gerçektir bilinmez. Burası şehrin gürültüsünden, karmaşasından bezenler için !, sükunet içinde tam kafa dinlenilecek ve mutlaka görülmesi gereken bir yer.

TRAVNİK

1463 yılında fatih tarafından fethedilen Travnik, Bosna'da mutlaka görmeniz gereken yerlerden. Saray Bosna'ya yaklaşık 100 km uzaklıkta ve 1.5 saatilik, sizi yormayan düz bir asfalta ulaşabiliyorsunuz. Giderseniz göreceksiniz, Travnik tam bir Osmanlı yerleşim merkezi. Bu şehirden hep Osmanlıya Vezirler çıkmış. Travnik'in Osmanlıya kaç tane vezir verdiğini söylediğimde şaşıracaksınız, tam 77 vezir. Bosna’ da burası, vezirler şehri olarak anılır. Demek ki bu şehirden yetişenler hep ileri zekalıymış ki, sürekli Osmanlıya vezir olmuş. Osmanlı da bunları değerlendirmesini çok iyi bilmiş ve bu sayede cihan imparatorluğunu yürütmüş.

19 Osmanlı vezirinin mezarları veya türbeleri bu şehirde. Lasva Nehrinin ikiye ayırdığı şehirde, su kenarında oturulacak, dinlenecek güzel yerler var. Şehir kuş bakışı görmek istiyorsanız Travnik kalesine çıkabilirsiniz fakat biraz yorulacaksınız. 1706 yılında yaptırılan, Travnik Elçi İbrahim Paşa Medresesi, Travnik Saat Kulesi , Hacı Ali Bey Camii , Alaca Camii şehirde görülecek önemli Osmanlı eserleri arasında.

Yazımızın bundan sonraki kısmında diğer Bosna şehirleri anlatmaya devam edeceğim. Mostar fotoğraflarına aşağıdaki linkten ulaşabilir,

https://www.facebook.com/pg/behlulmetingezi/photos/?tab=album&album_id=1763909413891314

Gezi ile ilgili konulardaki sorularınız facebook hesabımdan bana iletebilirsiniz.

https://www.facebook.com/behlul.metin.41

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.