05.10.2020, 00:21

Cam Tavan

“Varsın uçsun, bugün değilse yarın.

O senindir, üzgün olma sakın.

Koşan elbet varır, düşen kalkar;

Kara taştan su damla damla akar,

Birikir, sonra bir gümüş göl olur,

Arayan hakkı en sonunda bulur”.

Tevfik Fikret boşuna söylemedi bu sözleri…

Sızlanmak insanın doğasında var.

İstediğin bir şeyi elde edemediğinde, hedefine ulaşamadığında, yeni bir şey deneyip başarısız olunca alay edildiğinde, farklı bir fikir öne sürünce sana güldüklerinde ya da susturulduğunda inandığın şeyde ısrar etmiyorsun.

Önüne engeller çıktığında denemekten vazgeçip sızlanmaya başlıyorsun. Başarısızlığın getirdiği olumsuz duygulara teslim olduğunda, bu duygular seni iyice basiretsizliğe sürükleyip kötü şartların devamını sağlıyor, fark etmiyorsun.

Hallac-ı Mansur’un “Cehennem acı çektiğimiz yer değil, acı çektiğimizi kimsenin bilmediği yerdir” dediği gibi, kabuğuna çekilip çaresizlik içinde kıvranarak için için yanıyorsun.

Neden mi?

Çünkü çaresizliği öğreniyorsun. Öğrenilmiş çaresizlik kadar insanı yılgınlığa iten, bunalıma sokan bir şey yoktur.

Bak sana iki örnek vereyim.

Cam Tavan Sendromu’nu bilir misin?

Pireler farklı yüksekliğe zıplayabildikleri için bunları toplayıp 30 cm yüksekliğinde bir cam fanusun içine koyarak fanusun altını ısıtırlar. Sıcaktan rahatsız olan pireler zıplayarak kaçmaya çalışırlar ama başlarını tavandaki cama çarparak düşerler. Zemin de sıcak olduğu için tekrar zıplarlar, tekrar başlarını cama vururlar.

Pireler camın ne olduğunu bilmediklerinden, kendilerini neyin engellediğini anlamakta zorluk çekerler. Defalarca kafalarını cama vuran pireler sonunda o fanusun içinde 30 cm’den fazla zıplamamayı öğrenirler.

Artık hepsinin 30 cm zıpladığı görülünce tavandaki cam kaldırılır. Zemin tekrar ısıtılır. Tüm pireler eşit yükseklikte, 30 cm zıplarlar! Üzerlerinde cam engeli yoktur, daha yükseğe zıplayıp kaçma imkanları vardır ama buna hiç cesaret edemezler. Kafalarını cama vura vura öğrendikleri bu sınırlayıcı ‘hayat dersine' sadık halde yaşarlar.

Neden?

Çünkü engel artık zihinlerindedir. Onları sınırlayan cam kalkmıştır ama kafalarındaki engel varlığını sürdürmektedir. İşte buna “Cam Tavan Sendromu” denir.

Bir insanın gelebileceğine inandığı en üst nokta, onun cam tavanıdır. Cam tavanınız, hayallerinizin tavan yüksekliğini gösterir.

İyice anlaman için bir örnek daha vereyim.

Filler henüz çok küçükken ayaklarından kalın bir zincirle kocaman bir kazığa bağlanır. Bağlandığı ilk andan itibaren bütün gücünü ve zamanını bu zincirden ve kazıktan kurtulmak için harcayan zavallı yavru fil ne kadar çabalarsa çabalasın başarıya ulaşamaz. Özgürlüğüne kavuşmak için günler geceler boyu uğraşmasına rağmen ne zinciri koparabilmesi ne de kazığı söküp atması mümkündür. Sonucu değiştiremez ve çabasından vazgeçer.

Aradan yıllar geçer ve fil büyür. Zincirden ve kazıktan kurtulmak için gereken gücün onlarca katına sahiptir artık. Ama o tonlarca ağırlıktaki fili ince bir iple bir sandalyeye bile bağlasan bulunduğu yerden ayrılmaz.

Çünkü artık kırılmayan şey zincir ya da kazık değil, filin özgür olamayacağına olan inancıdır.

İşte bunlara öğrenilmiş çaresizlik denir.

Tüm bunlar insan hayatı için de geçerlidir. Önce inancını elinden alırlar. Sonra seni, durumunu değiştirmeye gücün olmadığına ikna ederler.

Oysa her şey hayal ve inançla başlar. Ve hiç kimse, bedelini ödemeden ölümsüzlük ağacının meyvesini yiyemez.

Okumuş okumamış, zengin fakir hiç fark etmez, taşı delen suyun kuvveti değil damlaların sürekliliğidir.

Sosyal reformcu ve gazeteci Jacob Riis der ki “Çaresiz kaldığım zamanlarda, gider bir taş ustası bulur ve onu seyrederim. Adam belki yüz kere vurur taşa ama değil kırmak, küçücük bir çatlak bile oluşturamaz onda. Sonra birden, yüz birinci vuruşta taş ikiye ayrılıverir. İşte o zaman anlarım ki, taşı ikiye bölen o son vuruş değil, ondan öncekilerdir”.

Yani, insanı çaresiz yapan ümitsizlik ve kendine olan inancını kaybetmesidir.

Onun içindir ki asla ümitsizliğe düşme İnsanın değeri ulaştığı şeyden değil ulaşmak için çabaladığı şeyden anlaşılır.

Etrafına ve tarihine bak...

Gıpta ettiğin, şükran duyduğun, minnet ettiğin insanların hepsi çaresizliğe teslim olmayıp vazgeçmeyenlerdir.

Unutma ki, davranışlarını düşüncelerin belirler!

Haydi! Başaramadığın, hayal ettiğin ne varsa bugün yeniden denemeye başla. Emin ol, başaranlar senden daha iyi koşullarda değildi.

Yoluna engel olan şeyin bir süre sonra o yolun kendisi olmasına izin vermezsen başarırsın!

Yorumlar (4)
Emrah 2 ay önce
Hayata dair ders niteliğinde yüreğinize sağlık
Nergis 2 ay önce
Yüreğine sağlık hocam. Sevgiler
Özkan kaygusuz 2 ay önce
Tebrik ediyorum....
Hayatta idealleri ve gençliği olan herkes için çok güzel ve anlamlı örnekler..
Y.Hakan ÖZÖN 2 ay önce
Değerli Hocam, kaleminize sağlık, yazı muhteşem ve bence bireysel den çok şu anki toplumumuzun büyük kısmının psikolojik analizi olmuş, her zamanki gibi yine ustaca "aydınlatma" yazısı, elinize sağlık.
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 8 20
2. Fenerbahçe 9 20
3. Galatasaray 9 17
4. Gaziantep FK 9 14
5. Karagümrük 9 13
6. Başakşehir 9 13
7. Beşiktaş 8 13
8. Konyaspor 8 12
9. Rizespor 8 12
10. Kasımpaşa 9 12
11. Hatayspor 7 12
12. Göztepe 8 11
13. Malatyaspor 8 11
14. Sivasspor 8 9
15. Trabzonspor 9 9
16. Antalyaspor 9 9
17. Erzurumspor 8 8
18. Kayserispor 8 7
19. Gençlerbirliği 8 5
20. Denizlispor 8 5
21. Ankaragücü 7 2
Takımlar O P
1. Altınordu 10 20
2. Adana Demirspor 9 18
3. Ankara Keçiörengücü 10 18
4. Tuzlaspor 9 18
5. İstanbulspor 9 17
6. Samsunspor 10 17
7. Giresunspor 9 15
8. Bursaspor 10 14
9. Balıkesirspor 10 14
10. Altay 8 13
11. Akhisar Bld.Spor 10 13
12. Adanaspor 9 12
13. Ümraniye 10 10
14. Bandırmaspor 10 8
15. Boluspor 10 7
16. Menemen Belediyespor 8 6
17. Ankaraspor 9 5
18. Eskişehirspor 10 1
Takımlar O P
1. Tottenham 9 20
2. Liverpool 9 20
3. Chelsea 9 18
4. Leicester City 9 18
5. Southampton 8 16
6. Everton 9 16
7. Aston Villa 8 15
8. West Ham 9 14
9. M. United 8 13
10. Crystal Palace 9 13
11. Arsenal 9 13
12. Wolverhampton 8 13
13. Man City 8 12
14. Leeds United 9 11
15. Newcastle 9 11
16. Brighton 9 9
17. Burnley 8 5
18. Fulham 9 4
19. West Bromwich 9 3
20. Sheffield United 9 1
Takımlar O P
1. Real Sociedad 10 23
2. Atletico Madrid 8 20
3. Villarreal 10 19
4. Real Madrid 9 17
5. Cádiz 10 14
6. Granada 9 14
7. Sevilla 8 13
8. Valencia 10 12
9. Elche 8 12
10. Getafe 9 12
11. Real Betis 9 12
12. Barcelona 8 11
13. Osasuna 9 11
14. Deportivo Alaves 10 10
15. Eibar 10 10
16. Athletic Bilbao 8 9
17. Real Valladolid 10 9
18. Levante 9 7
19. Huesca 10 7
20. Celta de Vigo 10 7
Günün Karikatürü Tümü
Namaz Vakti 25 Kasım 2020
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı